|
Hari!
Polecam do przeczytania.
Dokument godny pochwalenia.
Serdecznie pozdrawiam
Nava-yauvana dasa
Stosunek ISKCON-u
do wyznawców innych religii
Niniejszy dokument zawiera pierwsze oficjalne stanowisko Międzynarodowego Towarzystwa
Świadomości Kryszny (ISKCON-u) dotyczące stosunku Towarzystwa do wyznawców innych religii.
Zostało ono sformułowane przez Komisję Międzyreligijną ISKCON-u i zatwierdzone przez Komitet
Wykonawczy GBC. W trakcie jego wypracowywania zasięgano opinii wielu cieszących się powszechnym szacunkiem wyznawców Świadomości Kryszny, wybitnych specjalistów i przedstawicieli organizacji religijnych. (1)
Dla ISKCON-u dokument ten stanowi ważny krok na drodze do osiągnięcia społecznej integracji
i dojrzałości. Wraz ze swym rozwojem Towarzystwo rozszerza swoją społeczną bazę i wpływy, toteż staje przed koniecznością przyjęcia bardziej globalnego punktu widzenia i odpowiedzialności. ISKCON jest pierwszym ogólnoświatowym ruchem wisznuistycznym i jako taki musi odnieść się do innych społeczności religijnych. Niniejszy dokument dostarcza członkom ISKCON-u precyzyjnych reguł, wskazówek i zaleceń dotyczących ich kontaktów z wyznawcami innych religii. Natomiast tym ostatnim może posłużyć jako deklaracja celu i istotna podstawa do nawiązania wzajemnych stosunków. Użyty przez nas specyficzny termin „wyznawcy innych religii” opiera się na świadomości faktu, iż każdy człowiek – bez względu na to, czy wyznaje światopogląd duchowy, czy materialistyczny – prowadzi życie zgodne ze swymi zasadami. Jednakże niniejsze stanowisko kierujemy w szczególności do tych, którzy wierzą w osobowego Boga, choćby nadawali mu rozmaite imiona.
ISKCON przynależy do sampradaji (wyznania lub wiary) Gaudija wisznuizmu, monoteistycznej tradycji z obszaru kultury wedyjskiej czy hinduistycznej. Kultura hinduistyczna jest rozległa, zaś termin"hinduizm" odnosi się do mnogości teologii, filozofii, tradycji religijnych i duchowych kultur. Stąd też poszukujący dialogu z wyznaniami hinduistycznymi napotykali na liczne trudności. Nie istnieją oficjalni przedstawiciele hinduizmu, ponieważ termin ten nie oznacza jakiegoś jednego wyznania. Dlatego poniższe stanowisko reprezentuje hinduistyczną kulturę i religię, tak jak przejawiają się one w ISKCON-ie – wedyjskiej, monoteistycznej tradycji wisznuizmu.
Część 1
(1) W ISKCON-ie uważamy, że miłość do Najwyższego osobowego Boga stanowi najwyższą formę
ekspresji religii, toteż rozpoznajemy i szanujemy tę formę w innych wyznaniach teistycznych.
Respektujemy wartość duchową dróg prawdziwej samorealizacji i poszukiwania Prawdy Absolutnej,
które nie zakładają wprost koncepcji osobowego Boga. Cenimy również inne wspólnoty i organizacje wspierające zasady humanitarne, etyczne i moralne, gdyż ich działalność jest korzystna dla społeczeństwa.
(2) ISKCON traktuje dialog między swoimi członkami a wyznawcami odmiennych religii jako okazję
do wysłuchania innych ludzi, do osiągnięcia wzajemnego zrozumienia i zaufania, a także do dzielenia z innymi naszego duchowego zaangażowania i wiary, przy jednoczesnym poszanowaniu ich zaangażowania we własną wiarę.
(3) ISKCON jest świadomy tego, iż żadna religia nie posiada monopolu na prawdę, na objawienie
Boga ani na związek z Nim.
(4) Zachęca się członków ISKCON-u do okazywania szacunku wyznawcom innych religii i do
akceptowania potrzeby współpracy ludzi różnych wyznań dla dobra całego społeczeństwa i ku chwaleBożej.
(5) ISKCON potwierdza powinność każdej jednostki rozwijania przez nią związku z Najwyższym
Panem.
Część 2 – Misja ISKCON-u
Gdy A. C. Bhaktiwedanta Swami Prabhupada (1896-1977), założyciel i aczarja ISKCON-u, w 1966
roku w Nowym Jorku po raz pierwszy zarejestrował ISKCON jako legalną organizację, oznajmił, iż
jego najważniejszym celem jest: "systematyczne szerzenie wiedzy duchowej wśród ogółu społeczeństwa i nauczanie wszystkich ludzi sposobów duchowego życia, które powstrzyma narastające zachwianie równowagi wartości życiowych i sprawi, że na świecie zapanuje prawdziwa jedność i pokój." (2)
Dążąc do tego celu członkowie ruchu Hare Kryszna cenią takie wartości, jak dobroczynność,
niestosowanie przemocy, duchową edukację, moralność w myśleniu i działaniu, oddanie i służbę Bogu.Cenimy także pokorę, tolerancję, współczucie, czystość, opanowanie, prostotę, sumienność, wiedzę, szczerość i osobistą prawość.
Szanujemy i respektujemy prawo do życia wszystkich żywych istot – ludzi, zwierząt lądowych i wodnych oraz roślin. Cenimy nasze środowisko naturalne jako własność Boga, którą zobowiązani jesteśmy zachowywać i chronić.
Uważamy instytucję rodziny za podstawowy element utrzymujący stabilność społeczeństwa i promującywartości duchowe. Traktujemy szacunek dla rodziców, nauczycieli i urzędników państwowych za istotny
czynnik podtrzymujący trwałość społeczeństwa. Ważnym elementem sprzyjającymi zaistnieniu
zdrowego i bezpiecznego społeczeństwa jest także szacunek i ochrona ludzi starszych, kobiet, dzieci, zależnych od nas i słabszych innych istot żywych, a także osób, które poświęcają się pracy dla dobra innych bądź też służbie Bogu.
Jesteśmy świadomi tego, iż wielu ludzi podziela te duchowe, altruistyczne i humanistyczne zasady
i wartości. Szanujemy i cenimy każdą tradycję i kulturę, która stara się je propagować, wspierać i wcielać w życie.
Misja Śrila Prabhupady została szerzej wyłożona w jego pranama-mantrze (3), w której oznajmiono, żezjawił się on, by uchronić państwa Zachodu przed zalewem bezbożności. Bhaktiwinoda Thakura (1838-1914), czcigodny aczarja wisznuizmu, wyjaśnił że prawdziwym wrogiem nie są inne religie, lecz ateizm.
(4) Misja Śrila Prabhupady i reprezentowanej przez niego sampradaji (tradycji religijnej) wspiera
zarówno moralność, jak i praktyczne działania, które przyczyniają się do rozwijania jednostkowej
i społecznej duchowości, natomiast stanowi wyzwanie dla ateistycznych i materialistycznych
pryncypiów i wartości.
ISKCON: dialog i misja
Można by mniemać, że w przypadku ruchu o charakterze misyjnym dialog z tymi, którzy wyznają
odmienne poglądy duchowe bądź religijne, wydaje się sprzeczny z zasadniczym celem działania tego ruchu. Jednakże nauczanie Gaudija wisznuizmu popiera dialog i współpracę z innymi wyznaniami religijnymi, traktując je jako sposoby wzajemnego wzbogacenia duchowego poprzez odkrywanie zarówno swoistych, jak i uniwersalnych zalet rozmaitych tradycji teistycznych i etycznych.
Historycznie rzecz biorąc, wyznawcy naszej religii kontaktowali się z członkami innych wspólnot
religijnych już od czasów Czaitanyi Mahaprabhu (1486-1534), jednak systematyczne próby nawiązania dialogu rozpoczęły się dopiero w czasach Bhaktiwinoda Thakury.
Wzajemne zaufanie można osiągnąć tylko dzięki szczeremu dialogowi pomiędzy wyznawcami różnych religii. Tego rodzaju związki wzajemnego zaufania mogą stanowić inspirację dla ludzi wszystkich wyznań do podjęcia wspólnej pracy, mającej na celu ustalenie teistycznych konkluzji prowadzących do rozwinięcia etosu świadomości Boga w naszym współczesnym świecie. A zatem dialog i oparta na wzajemnym szacunku współpraca z innymi wspólnotami wyznaniowymi pozostają w zgodzie z misją ISKCON-u i mają istotne znaczenie dla osiągnięcia społecznej harmonii.
W latach 1950-tych Śrila Prabhupada potwierdził to podejście w apelu wystosowanym do przywódców światowych religii: "Hinduiści, mahometanie, chrześcijanie oraz przedstawiciele innych religii wyznający szczerą wiarę w Boże zwierzchnictwo nie powinni obecnie siedzieć bezczynnie i biernie obserwować gwałtownego rozwoju cywilizacji bez Boga. Istnieje w świecie najwyższa boska wola i bez uznania tej żywotnej prawdy żaden naród czy społeczeństwo nie osiągnie pokoju i dobrobytu." (5)
Kultywując naszą własną kulturę duchową i głosząc wiarę w Krysznę uobecnionego we Wrindawanie,uważamy za niestosowne i nie przystojące wisznuicie usiłowanie nakłonienia ludzi do czczenia Najwyższego poprzez deprecjonowanie, szkalowanie czy poniżanie członków innych wspólnot religijnych. W związku z tą kwestią Bhaktiwinoda napisał: "Jednakże nie należy bezustannie propagować wyższości naszych nauczycieli nad innymi, jakkolwiek można, a nawet powinno się, szerzyć taki pogląd wśród własnych współwyznawców, aby umocnić ich w wierze. Dla świata z tego rodzaju sporów nie wyniknie bowiem nic dobrego." (6) Także Śrila Prabhupada rozważał ten problem w swych komentarzach do Śrimad-Bhagawatam: "Inną wiążącą się z tym istotną sprawą jest anindaya (unikanie bluźnierstw) – nie powinniśmy krytykować zasad innych religii... Wyznawca Kryszny, zamiast krytykować odmienne systemy religijne, powinien zachęcać wierzących w nie ludzi do trzymania się ichwłasnych zasad." (7)
Wisznuici dokładają starań aby inspirować i wzmacniać związek między Panem a Jego wyznawcami.
W tych wysiłkach wyznawcy Kryszny napotykają innych ludzi, różniących się od nich sposobem
oddawania Bogu czci, służenia Mu i wyrażania miłości do Niego. Podczas publicznego odczytu
wygłoszonego w 1969 roku Śrila Praphupada stwierdził: "Każdy powinien stosować się do tradycji
(sampradaji) i fundamentalnych zasad swojej własnej religii. Jest to równie niezbędne jak istnienie
wielości rozmaitych partii politycznych, z których jednak każda ma służyć dobru tego samego kraju."
Tak więc dopuszcza się zróżnicowanie, ale tylko takie, które nie wyklucza jedności. Religie nie muszą upodabniać się do siebie ani się ze sobą łączyć, mogą jednak rozwijać wzajemny szacunek i budować związki oparte na praktycznym działaniu. W takim ujęciu misja ISKCON-u nie polega na nawracaniu i odciąganiu wyznawców innych religii od ich własnej wiary.
Natomiast ISKCON widzi swoją misję w tym, aby z otwartymi ramionami przyjmować każdego, kto
uczciwie deklaruje chęć odnalezienia duchowej przystani i przewodnictwa. Wisznuizm i hinduizm są wprawdzie przeniknięte duchem zdecydowanie misyjnym, jednak nie oznacza to, że w praktycznym działaniu kierują się wyłącznie dyrektywą nawracania. Z punktu widzenia Gaudija wisznuizmu naszym celem nie jest "nawracanie", lecz sprzyjanie rozwojowi duchowemu. Stąd też "nawrócenie" pojmujemy jako osobiste doświadczenie jednostki w jej duchowej podróży, w trakcie której przekracza ona ograniczenia religijnych instytucji i przynależności wyznaniowej. Modele nawracania zakładające w sposób konieczny taką przynależność często nie biorą pod uwagę boskiej supremacji i wolności.
Poprzez dialog ludzie odmiennych wiar i tradycji mogą wypracować wspólne zasady i obszary
zainteresowań. Działając razem mogą skupić jednostkowe wysiłki wokół rozwiązywania problemów
takich, jak wojny, narastanie przemocy, upadek moralności, zbrodnie, pijaństwo, ubóstwo i głód,
nierówności społeczne czy degradacja środowiska naturalnego.
Dzięki dialogowi ludzie wierzący w Boga lub poszukujący Prawdy Absolutnej mogą wspierać się
nawzajem w swoich usiłowaniach, by stać się lepszymi w codziennym życiu. Wiele religii zaleca
powściągliwość, poświęcenie, skromność i praktykowanie dobroczynności jako środki prowadzące do duchowego oświecenia, jednak w dążeniu do tego celu wszyscy potrzebujemy zachęty i inspiracji. Aby sprostać wymaganiom naszych duchowych nauczycieli i być godnym przykładem dla otoczenia, musimy zachęcać się nawzajem do dochowania wierności zasadom naszych własnych religii. (Dialog jest sprawdzianem wiary dla wyznawców wszystkich religii i jako taki stanowi konieczny i pożądany element duchowego życia w wielowyznaniowym świecie. Ten dialog może wzmocnić wiarę i charakter jednostek oraz uczciwość i kompetencję instytucji państwowych, a także wesprzeć tych, którzy poszukują oświeconego duchowego przywództwa. A zatem dialog taki może prowadzić dopogłębionego wypełnienia misji, w szerszym rozumieniu tego terminu.
|
